In A Film with Me in It worden twee losers geconfronteerd met een reeks ongelukkige sterfgevallen. De tragikomedie is het tweede filmproject van de Ierse regisseur Ian FitzGibbon. Film1 sprak met hem tijdens Imagine, de vijfentwintigste editie van het Amsterdam Fantastic Film Festival, waar de film de afsluiter was.

De humor die je in de film gebruikt is heel subtiel. Hoe heb je de juiste toon weten te vinden?
Ik heb me heel erg laten leiden door het script en de acteurs en het allemaal heel erg serieus genomen. Ik had niet het idee dat ik de acteurs in een komedie liet spelen. Hoe spectaculairder het verhaal werd hoe serieuzer ik wilde dat de acteurs het aan zouden pakken. De sterfgevallen in de film zijn misschien vergezocht maar de reacties van de acteurs zijn heel echt.

Het leek me lastig om de toon niet al te deprimerend te maken.
Sommige mensen vinden ook dat ik niet de juiste balans heb gevonden tussen misère en humor. Ik vind het juist wel heel geslaagd. Ik wilde dat het publiek eerst om de personages zou gaan geven, voordat iedereen de pijp uit gaat. Ik heb daarnaast heel bewust gelet op het kleurgebruik en de inrichting van het appartement. Ik wilde dat het allemaal heel depressief zou overkomen en dat de personages zich gevangen voelden.

Hoe verschilt de Ierse humor van die van de Britten of de Amerikanen?
De stijl is heel moeilijk te duiden. De humor is heel Iers, al vind ik het moeilijk om uit te leggen waarom. Waarschijnlijk is het Iers omdat het miserabel is en over losers gaat. En er is geen hoop, wat iets is waar veel Ieren zich mee kunnen identificeren. De mannen in de film zijn niet in staat om ook maar enige actie te ondernemen of iets productiefs te doen. Het gaat haast over mannelijke verlamdheid.

Mark Doherty in A Film with Me in ItHoofdrolspeler Mark Doherty schreef zelf het script. Wat zijn de overeenkomsten tussen zijn eigen leven en dat van zijn personage?
Het feit dat hij een acteur zonder werk is. De regisseur waarbij hij in de eerste scène auditie doet, Neil Jordan, heeft hem in het echt ook afgewezen. Die auditie is woord voor woord zo gegaan voor de film Breakfast on Pluto. Marks broer in de rolstoel is ook in het echt zijn broer. De buitenkant van het appartement dat we zien is Marks appartement en ook de kroeg waar hij naartoe gaat is daadwerkelijk zijn lokale kroeg. En ook Dylan Moran is het dagelijkse leven een goede vriend van Mark.

Hadden de hoofdrolspelers omdat ze elkaar in het echt ook goed kennen ruimte voor een eigen invulling?
Ze hebben best veel geïmproviseerd, iets waar vooral Dylan heel goed in is. Omdat het script door Mark zelf geschreven was en het allemaal in zijn hoofd zat, kwam improvisatie bij hem wat minder snel voor. Hij heeft een geweldig komisch instinct. Mark stond zelf ook erg open voor mijn suggesties, als de film maar werkte. Tijdens de repetitie spraken we veel over wat wel of niet werkte. Als je aan het schieten bent verandert je scenario continu. Het is een organisch proces. We hadden bijvoorbeeld nog geen einde omdat Jonathan Rhys Meyers, die in de slotscène zit, pas maanden nadat we klaar waren met opnemen beschikbaar was.

Het was wellicht heel verleidelijk om David, die in een rolstoel zit, heerlijk politiek incorrect neer te zetten. Waarom heb je dat toch niet gedaan?
Dat personage is het morele geweten van de film. Hij ziet alles wat er om zich heen gebeurt. Als hij dood gaat is het dan ook een enorme shock. Tijdens de première in Edinburgh moest maar de helft van het publiek tijdens zijn sterfscène lachen. In Toronto zorgde dezelfde scène bijna voor een staande ovatie, net als in Istanbul. Mensen reageren er overal ter wereld weer anders op, juist omdat David niets te verwijten valt. Het is niet zozeer het feit dat hij in een rolstoel zit, maar het feit dat hij alwetend is.

De trailer van A Film with Me in ItWaarom vinden mensen het toch zo heerlijk om anderen in films te zien lijden?
Omdat we in wezen allemaal wreed zijn en zo opgelucht zijn dat het ons zelf niet overkomt. Ik hou bijvoorbeeld erg van scènes waarin het enorm regent. Ik zit dan zelf lekker droog mijn popcorn te eten. Bij horror precies hetzelfde: je bent bang maar je weet ook dat je veilig bent.

De twee mannen pakken hun ellende aan alsof ze zelf in een film zitten.
Ja, vooral Pierce weet op een gegeven moment niet meer of hij nou bezig moet zijn met het zoeken naar een oplossing voor hun situatie of met het bedenken van een goed script. Film is de beste manier om aan de werkelijkheid te ontsnappen. Ik ben zelf niet zo'n fan van sociaalrealisme. Ik bewonder de films en het vakmanschap van de regisseurs die ze maken. Ik hou meer van bijvoorbeeld de Coens. Ze verrassen je continu en je weet niet wat er gaat gebeuren.

Ook het huis lijkt bijna wel een eigen persoonlijkheid te hebben.
Ik heb heel bewust de keuze gemaakt om het huis tot een personage te maken. Door het camerawerk en de geluidseffecten lijkt het alsof het huis ademt. Het houdt een oogje op de personages die erin wonen. Je hoort veel scheepsgeluiden, zoals touwen waaraan getrokken wordt en het kraken van staal. Je voelt je continu ongemakkelijk in het huis.

David O'Doherty, Dylan Moran en Mark DohertyJe werkte veel met scheve camerastandpunten, kun je uitleggen waarom?
Ik wilde laten zien dat sommige personages in de film continu buiten de boot vallen, omdat hun wereld zo op z'n kop stond. Ik wilde ook een claustrofobisch gevoel oproepen, alsof het huis aanvoelt als een schip waar de hoofdpersonen zich ondanks alles aan proberen op te trekken.

Hoe test je de onderlinge chemie van acteurs?
Daar zit altijd een risico in. Ik heb net de gangsterfilm Perrier's Bounty gemaakt met Cillian Murphy, Brendan Gleeson en Jim Broadbent en daar kwam ik er ook pas achter dat je chemie pas kunt testen als je de acteurs in een ruimte zet.

Beangstigen zaken als werken met een budget en het nemen van risico's je dan niet?
Ja heel erg, maar het is alleen maar interessant als er een risico is. Anders wordt het maar een saaie bedoening. Perrier's Bounty blijft maar in mijn hoofd spoken. We zijn bijna klaar met het monteren. Het is een enorm snelle film met heel veel verschillende locaties. Totaal anders dan A Film with Me in It.